Isnin, 28 September 2020 | 11:01am
- Gambar hiasan
- Gambar hiasan

Tak gopoh dapatkan vaksin COVID-19 demi kemaslahatan

Malaysia akan menyertai pelan peruntukan vaksin COVID-19 global, COVAX, bagi memperoleh bekalan vaksin diperlukan terhadap wabak berkenaan.

Kerajaan juga aktif menjalinkan kerjasama strategik dengan negara pengeluar vaksin dan berunding dengan syarikat farmaseutikal antarabangsa untuk memastikan Malaysia mendapatkan bekalan vaksin mencukupi.

Langkah ditempuh Kerajaan Malaysia dipercayai boleh memastikan rakyat memperoleh vaksin berkesan dan selamat.

Pada masa ini, ada lapan vaksin yang memasuki ujian klinikal fasa ketiga, iaitu vaksin mRNA-1273 (Moderna); BNT162b2 (BioNTech, Pfizer, Fosun Pharma); CTII-nCoV (CanSino Biologics); Sputnik V (Gamaleya Research Institute); AZD1222 (AstraZeneca, Universiti Oxford); CoronaVac (Sinovac Biotech) dan dua jenis inactivated vaccines (Sinopharm).

Walaupun keputusan ujian klinikal fasa ketiga belum lagi diperoleh, sudah banyak negara yang membuat tempahan awal kepada syarikat pengeluar vaksin.

Tempahan terbesar sebanyak 2.4 bilion dos dibuat untuk vaksin AZD1222 oleh negara di Eropah, Amerika Syarikat (AS), United Kingdom (UK), Brazil, Jepun dan negara berpendapatan rendah serta sederhana (LMICS).

Tempahan itu juga diikuti pelaburan awal untuk mendorong syarikat farmaseutikal mempercepat proses penyelidikan, ujian klinikal dan pengeluaran vaksin. Tahap ujian klinikal fasa pertama hingga ketiga yang biasanya memakan masa tujuh hingga lapan tahun boleh dipendekkan kepada 12 hingga 18 bulan dengan sokongan pelaburan awal dari negara besar.

Walaupun tempahan awal dibuat dan jumlah wang besar dilaburkan, kepastian sama ada vaksin itu berkesan dan selamat hanya boleh didapati ketika ujian klinikal fasa ketiga selesai. Buat masa ini, belum ada vaksin yang menyelesaikan ujian klinikal fasa ketiga.

Ujian klinikal fasa ketiga membabitkan ribuan sukarelawan dari pelbagai negara untuk menguji keselamatan serta keberkesanan vaksin berkenaan. Ada kemungkinan sesuatu vaksin dijumpai tidak selamat dan tidak berkesan selama ujian klinikal.

Sebagai contoh, ujian klinikal fasa ketiga vaksin AZD1222 sempat dihentikan serta-merta pada 8 September lalu disebabkan seorang sukarelawan di United Kingdom didapati menunjukkan simptom keradangan saraf tunjang (transverse myelitis). Belum diketahui sama ada sukarelawan terbabit diberi vaksin AZD1222 atau vaksin kontrol.

Selepas siasatan dilakukan, ujian klinikal terhadap vaksin berkenaan dilanjutkan. Bagaimanapun, Kerajaan AS masih belum memberi kebenaran perlanjutan ujian klinikal terbabit.

Demikian pula satu kes jangkitan COVID-19 dilaporkan di Indonesia yang menimpa seorang sukarelawan uji klinikal fasa ketiga vaksin CoronaVac. Belum diketahui sama ada sukarelawan berkenaan diberi vaksin CoronaVac atau plasebo. Hasil siasatan akan diumumkan ketika ujian klinikal selesai, sekali gus untuk menilai keberkesanan vaksin berkenaan.

Beberapa vaksin COVID-19 sedang diuji menggunakan teknologi yang sebelumnya tidak pernah digunakan untuk membuat vaksin manusia. Contohnya, vaksin mRNA dan penggunaan adenovirus cimpanzi (ChAd) sebagai vektor vaksin. Aspek keberkesanan dan keselamatan penggunaan teknologi baharu ini mesti dikaji dengan saksama.

Keselamatan vaksin dinilai daripada kesan advers dan kesan sampingan dialami sukarelawan ujian klinikal. Kesan jangka pendek boleh diamati beberapa hari selepas vaksin diberikan. Namun, kesan jangka panjang dijumpai beberapa bulan selepas vaksin diberikan.

Keberkesanan sesuatu vaksin pula dinilai daripada kebolehan vaksin membina antibodi yang memberi perlindungan daripada jangkitan kuman. Daripada laporan ujian klinikal fasa pertama dan kedua, semua vaksin COVID-19 yang diuji mampu membina antibodi terhadap virus SARS-CoV-2.

Namun, soalan yang belum terjawab ialah berapa lama antibodi terbabit boleh bertahan. Hasil penyelidikan terhadap pesakit COVID-19 yang sembuh menunjukkan antibodi mereka menurun selepas tiga bulan.

Persoalan sama ada antibodi yang terbina pemberian vaksin COVID-19 boleh bertahan lama dan memberi perlindungan terhadap jangkitan virus hanya boleh dijawab selepas ujian klinikal fasa ketiga selesai.

Buat masa ini, tiada kesimpulan apapun boleh diambil sama ada vaksin COVID-19 berkesan dan selamat untuk digunakan. Langkah Kerajaan Malaysia yang tidak terburu-buru membeli vaksin COVID-19 daripada mana-mana syarikat farmaseutikal sebelum ujian klinikal fasa ketiga selesai patut disokong. Ia untuk memastikan vaksin berkenaan benar-benar berkesan dan selamat.

Penulis adalah Pakar Kimia Perubatan, Jabatan Kimia, Fakulti Sains, Universiti Putra Malaysia (UPM)

  • Lagi berita mengenai COVID-19

  • Berita Harian X